Waarom kunnen we zo slecht spullen opruimen zoals Marie Kondo wil

marie kondo

Hoe vaak overweeg jij om je huis een flinke opruimbeurt te geven? En dan alles wegdoen wat niet gebruikt. In je hoofd heb je al dozen gevuld voor de kringloop en zijn er zakken gevuld voor het stort. Alles voor een ordelijker leven.

Opruimen

Al een paar keer gedacht, maar lukt het je niet om dingen weg te doen, ook al heb je ze in jaren niet meer gebruikt. Professor in de cognitieve neurowetenschappen Christian Jarret legt uit waarom we ons zo hechten aan materiële spullen. Het begint allemaal met poppen en autootjes in onze jeugd.

Iedereen herinnert zich wel een ruzie met broers of zussen om Barbiepoppen of autootjes. Wanneer deze speeltjes afgenomen worden door onze ouders, leerkrachten of vijanden worden we kwaad als kind. Tegen dan hebben we namelijk al geleerd waarde te hechten aan spullen.

Christian Jarret legt uit hoe we snel op neuraal niveau verbindingen vormen met onszelf en de spullen waarvan we menen dat we eigenaar zijn. Een experiment van neurowetenschappers met hersenscans liet deelnemers eigen en vreemde voorwerpen sorteren. Wanneer de proefpersonen naar eigen spullen moesten kijken, dan werd een gebied in de hersenen geprikkeld dat normaal geactiveerd wordt wanneer we aan onszelf denken.

Jonge kinderen

We hechten ook al op erg jonge leeftijd belang aan bezittingen, omdat we geloven dat ze een unieke essentie hebben. Psychologen hebben dit gedemonstreerd met een bijzonder experiment. Ze maakten kinderen van drie tot zes jaar wijs dat ze met een speciale machine een exacte kopie van elk item konden maken. Wanneer de kinderen konden kiezen tussen hun favoriete speeltje of een exacte kopie, gaf de meerderheid van hen de voorkeur aan het origineel. 

De vorige eigenaar

Onze hechting aan materiële bezittingen is niet iets waar we uit groeien. Ook als we volwassen zijn blijven we dit doen. Denk bijvoorbeeld maar aan de veiling van de outfit van Michael Jackson, de gitaar van een artiest of een t-shirt van een bekende voetballer. Het is alsof de kopers geloven dat de voorwerpen die ze gekocht hebben op de een of andere manier doordrenkt zijn met de essentie van de voormalige bekende eigenaars. Dit is ook waarom we het moeilijk hebben om erfstukken weg te gooien. Deze spullen helpen ons verbonden te voelen met geliefden die er niet meer zijn.  

Marie Kondo

Cultuur

Hoewel die gevoelens van eigenaarschap al vroeg in het leven voorkomen, speelt ook cultuur een rol. Onderzoekers hebben ontdekt dat de Hazda-stam in Noord-Tanzania geen gevoel van eigendom hebben. Zij leven in een maatschappij waar ze alles delen.

Het gevoel van eigendom verklaart ook waarom we nog steeds boeken kopen, ook al zijn er goedkopere digitale exemplaren beschikbaar. Heel wat mensen zeggen dat ze nog altijd liever een echt boek vasthouden dan een tablet of e-reader. 

Marie Kondo

Mocht je hulp willen hebben van  Marie Kondo dan is deze app misschien iets voor jou. De KonMari-methode is de naam van de door de Japanse Marie Kondo bedachte en inmiddels wereldwijd nagevolgde opruim- en organiseertechnieken. The Life-Changing Magic of Tidying Up (Nederlandse titel Opgeruimd!) is een van haar bekendste boeken, het is in meer dan dertig landen verschenen. De app (vooralsnog alleen voor iPhone) is een hulp om de methode in de praktijk te brengen en gemotiveerd te blijven. konmari.com/app